Trafik, boğazdan her gün geçmek zorunda olan 2 milyon insan için kabus gibidir. Feribot sistemi ve iki boğaz köprüsü günlük talep ile maalesef başa çıkmak için yeterli değildir. Bunun tek çözümü tüneldir.
İlk kez sultan Abdülmecit tarafından düşünülen Marmaray, asrın mühendislik projesi olarak adlandırılmaktadır. Dünya’nın en derin batırma tüp tüneli olan Marmaray’ı inşaatı sırasında ziyaret eden 16 bin kişiden biri oldum.
Önce güvenlik için baretleri giydik ardından fosforlu yeleklerimizi. Saha içi güvenlik kuralları, kendi güvenliğimiz ve çalışanların güvenliğini ihlal etmememiz konusunda uyarıldık.
İlk olarak proje hakkında genel bilgiler alarak, merak ettiğimiz soruları sorduk.
Marmaray dünyanın en aktif fay hatlarından biri olarak bilinen Kuzey Anadolu Fay hattının yalnızca 16 km uzağında bulunmaktadır, durum böyleyken kafalara olası bir deprem sırasında Marmaray'a ne olacak sorusu gelmektedir. Mühendisler potansiyel bir saatli bombanın üzerine inşaat kuruyor olabilirler mi? Cevap gayet iç ferahlatıcı :) Tünel ve istasyonlar doğanın en etkili güçlerine karşı dayanabilecek şekilde tasarlanmak zorunda olduğundan dolayı İstanbul'da beklenen 7.5 büyüklüğünde bir deprem için Marmaray'ın bulunulabilecek en güvenli yer olduğunu söyleyebiliriz.
Daha sonra, sıra geldi inşaat alanına inmeye...
Ve artık içerideyiz, yerin 50km altında.
Şimdi, projeye şöyle yüzeysel olarak bir bakalım.
1860 yılında mühendisler boğazda bir tünel inşa etmenin yollarını araştırıyorlardı ama kanal 19'uncu yüzyılın inşaat tekniklerinin baş edebileceği kadar kolay değildi. O zamanlar rüyadan öteye geçemeyen proje bugün imkansızın gerçeğe dönüşmesidir. Türk, Japon ve Amerikan mühendislerin ortam yapımı olan Marmaray, Avrupa ve Asya’yı tarih boyunca ilk defa bir tünel ile birbirine bağlayacaktır. Batırma tüneller karada tamamlanıp denize yerleştirilmektedir. Yapıyı tutması için özel çukurlar kazılmaktadır fakat her tünelin yer altına yerleştirilmesi mühendislere pek çok zorluk yaratmaktadır. Eğer operasyonun herhangi bir parçası yanlış işlerse tünel bölümü saniyeler içinde sular altında kalabilir. Bu yüzden tünellerin yerleştirilmesinden önce koşulların mükemmel olması zorunludur. Marmaray, şu anda 54km derinliği ile San Francisco’da ki BART tüneline 15m’lik bir fark atarak dünyanın en derin batırma tüp tüneli olmaktadır.
Herşey programlı giderken bir gece içinde Yenikapı istasyonundaki çalışma bütün tünel demiryolu hattını geciktirecek mola verdirmiştir. Marmaray projesinin 2010 yılında bitmesi planlanmıştı. Antik liman kazısındaki keşifler istasyonu geciktirmeye devam ediyordu. Mühendisler dakik bir plan isterken, arkeologlar bir eşi daha görülmemiş bilimsel keşiflerin gerekliliklerine bağlı kalarak hiçbir zaman çizelgesi çıkarmıyorlardı. Gerçi bu tünelin inşa edilmesi için 152 yıl beklemişken, birkaç yıl daha bekleyebiliriz sonuçta değil mi? :P Eğer Marmaray projesi başlatılmasaydı bu arkeolojik kazının gerçekleştirilmesi olamayacaktı bu yüzden sadece ulaşım açısından değil İstanbul’un saklı tarihini ortaya çıkarması açısından da çok önemlidir.
Güzergah ve öngörülen yolculuk süreleri şu şekildedir.
Gebze-Halkalı 105 dakika
Bostancı-Bakırköy 37 dakika
Söğütlüçeşme-Yenikapı 12 dakika
Üsküdar-Sirkeci 4 dakika
Son olarak, Marmaray yetkililerinin verdikleri bilgilerden ve coğrafya kulübüne bizlere bu keyifli ve öğretici teknik gezi şansını tanımalarından dolayı teşekkür ediyorum.
Herşey programlı giderken bir gece içinde Yenikapı istasyonundaki çalışma bütün tünel demiryolu hattını geciktirecek mola verdirmiştir. Marmaray projesinin 2010 yılında bitmesi planlanmıştı. Antik liman kazısındaki keşifler istasyonu geciktirmeye devam ediyordu. Mühendisler dakik bir plan isterken, arkeologlar bir eşi daha görülmemiş bilimsel keşiflerin gerekliliklerine bağlı kalarak hiçbir zaman çizelgesi çıkarmıyorlardı. Gerçi bu tünelin inşa edilmesi için 152 yıl beklemişken, birkaç yıl daha bekleyebiliriz sonuçta değil mi? :P Eğer Marmaray projesi başlatılmasaydı bu arkeolojik kazının gerçekleştirilmesi olamayacaktı bu yüzden sadece ulaşım açısından değil İstanbul’un saklı tarihini ortaya çıkarması açısından da çok önemlidir.
Coğrafya, geo (yer) ile graphein (tasvir etmek) sözcüklerinin birleşmesinden meydana gelmektedir. Birçok bilim ve bilim dalının sentezidir. İnsanın olduğu her yerde coğrafya vardır. Tanımı yapılırken en çok yapılan hatalardan birkaçı sadece dünya üzerindeki yerlerin isimlerini ezberlemek aynı zamanda bu yerlerin nerede olduklarını göstermek, dağın yüksekliğini yada akarsuyun uzunluğunu bilmek demek değildir. Evet, ortaöğretim ve lisede ezbere dayalı bir hale getirilip iç kıyıcı bir ders haline getirildiği doğrudur. Bunda ne öğrencinin ne öğretmenin suçu vardır. Bu kadar sevimli bir dersi gayet rezil bir şekilde anlatmaya zorlayan iğrenç eğitim sisteminindir tüm suç. Maki bitki örtüsünü 5789 kere duyup, eğitim hayatı boyunca bir kere bile nasıl bir şey olduğunu görememektedir üzücü olan. Teorinin yanı sıra uygulaması bol olan bir derstir ki coğrafya, işte çözüm tam olarak burada devreye girmektedir. Arazi çalışmasına verilen önemin göz ardı edilmesi bence aynı zamanda coğrafya biliminin göz ardı edilmesidir. 